ETS voor kleine schepen: wat komt eraan en wat kost het?
Vaart u met een schip tussen 400 en 5.000 GT? Dan levert u vandaag geen emissierechten in: het EU ETS geldt voor de zeescheepvaart sinds 2024 alleen voor schepen vanaf 5.000 GT. In juli 2026 heeft de Europese Commissie voorgesteld om general cargo schepen, offshoreschepen en tankers van 400 tot 5.000 GT vanaf 1 januari 2031 onder het EU ETS te brengen. Dat is een voorstel, geen wet. Hieronder leest u wat er precies is voorgesteld, hoe de rekening straks wordt berekend en wat u nu al kunt doen.
Wat is voorgesteld?
Op 17 juli 2026 publiceerde de Commissie twee voorstellen die bij elkaar horen: COM(2026) 616 wijzigt de ETS-richtlijn, COM(2026) 620 wijzigt de MRV-verordening en FuelEU Maritime.
Schepen van 400 tot 5.000 GT | EU MRV | EU ETS |
General cargo schepen | Geldt sinds 1 januari 2025 | Vanaf 1 januari 2031 (voorstel) |
Offshoreschepen | Geldt sinds 1 januari 2025 | Vanaf 1 januari 2031 (voorstel) |
Olie-, chemicaliën-, gas- en LNG-tankers | Vanaf 1 januari 2029 (voorstel) | Vanaf 1 januari 2031 (voorstel) |
Ro-pax en passagiersschepen | Vanaf 1 januari 2029 (voorstel) | Niet in dit voorstel; de Commissie beoordeelt uiterlijk eind 2031 of zij later alsnog meedoen |
Alles wat hier "voorstel" heet, is een verwachting en geen wetgeving. Beide voorstellen doorlopen de gewone wetgevingsprocedure: het Europees Parlement en de Raad moeten er allebei mee instemmen. De Commissie mikt op een akkoord in het eerste kwartaal van 2027. Op het moment van schrijven, november 2026, hebben Parlement en Raad nog geen standpunt vastgesteld. Scheepstypen, tonnagegrenzen en data kunnen tot de definitieve tekst veranderen.
Hoe werkt de rekening?
Het EU ETS werkt met emissierechten. Voor elke ton CO2-equivalent die onder de regeling valt, levert de rederij één emissierecht (EUA) in. Zo werkt het nu voor schepen vanaf 5.000 GT, en zo zou het vanaf 2031 ook voor uw schip werken:
Welke uitstoot telt. Sinds rapportagejaar 2026 tellen CO2, methaan en lachgas mee, voor 100% van de uitstoot die onder de regeling valt.
Welke reizen tellen. 100% van de reizen tussen havens in de EU en de EER (dus ook Noorwegen en IJsland) en van het verblijf in die havens. 50% van de reizen van of naar een haven daarbuiten. Het Verenigd Koninkrijk ligt buiten de EER: Rotterdam–Hull telt voor de helft.
Waar de cijfers vandaan komen. Uit uw geverifieerde MRV-emissieverslag. De rekening is dus een afgeleide van wat u nu al rapporteert.
Wanneer u betaalt. Emissierechten worden ingeleverd uiterlijk 30 september van het jaar na het rapportagejaar. Voor de schepen uit het voorstel zou dat voor het eerst in 2032 zijn, over 2031.
Wat een recht kost. Emissierechten worden verhandeld en de prijs schommelt. In november 2026 ligt hij rond de 85 tot 90 euro per ton; eerder in 2026 was het ruim 70 euro.
Opbouw. Bij de start in 2024 gold voor grote schepen een opbouw van 40% en 70% in de eerste twee jaar. Het voorstel noemt geen aparte opbouw voor de schepen die in 2031 instromen. Reken daarom met 100%.
Rekenvoorbeeld
Stel: een general cargo schip van 3.000 GT verbruikt in een jaar 1.000 ton gasolie (MGO) op reizen tussen Europese havens en in de haven, en 200 ton op reizen van en naar het Verenigd Koninkrijk.
Brandstof | CO2 (× 3,206) | Telt voor | Uitstoot onder ETS | |
Reizen binnen de EER en in de haven | 1.000 ton | 3.206 ton | 100% | 3.206 ton |
Reizen van en naar het VK | 200 ton | 641 ton | 50% | 321 ton |
Totaal | 1.200 ton | ca. 3.530 ton |
De factor 3,206 is de CO2-emissiefactor voor gasolie uit de MRV-verordening; methaan en lachgas komen daar bij gasolie nog een fractie bovenop.
Bij 85 euro per emissierecht is dat ongeveer 300.000 euro per jaar. Bij 60 euro ongeveer 212.000 euro, bij 100 euro ongeveer 353.000 euro.
Dit is een rekenvoorbeeld, geen prognose. Uw rekening hangt af van uw verbruik op Europese reizen, uw brandstofsoort en de prijs van emissierechten op dat moment. Zet uw eigen tonnen in de tabel en u heeft een eerste indruk.
Wie betaalt?
De rederij levert de emissierechten in. Vaart het schip in tijdbevrachting en koopt de bevrachter de brandstof en bepaalt hij de reizen, dan heeft de rederij volgens de ETS-richtlijn recht op vergoeding van die kosten. Dat werkt alleen als het in het contract staat; BIMCO heeft daar een standaardclausule voor. Voor charters die doorlopen tot in 2031 is dit een punt om nu al te regelen. Hoe u de kosten per bevrachter uitsplitst, leest u in ons artikel over ETS-statements per charterer.
Wat kunt u nu doen?
Weet welke schepen het raakt. Scheepstype en tonnage bepalen of en wanneer uw schip aan de beurt is.
Zorg dat uw MRV-cijfers kloppen. Een general cargo of offshoreschip rapporteert sinds 2025. Diezelfde cijfers zijn straks de basis voor de rekening: elke ton brandstof die te veel of op de verkeerde reis is geboekt, kost dan geld.
Houd EU- en niet-EU-reizen uit elkaar. Noteer per reis de vertrek- en aankomsthaven en of die binnen de EER ligt. Dat bepaalt of de reis voor 100% of 50% telt.
Reken het per schip uit. Met uw eigen verbruik in de tabel hierboven weet u binnen een kwartier waar u aan toe bent.
Lees uw charters na. Contracten die tot in 2031 lopen, hebben een ETS-clausule nodig.
Volg het dossier. Wij werken dit artikel bij zodra Parlement en Raad een akkoord hebben.
Wat Green Maritime voor u doet
Met GM Essential voert de bemanning brandstof- en reisgegevens in slimme sjablonen in, vult gps de reizen aan en wordt elke invoer direct gecontroleerd. GM Advanced voegt een flowmeter op de hoofdmotor toe, zodat u meet in plaats van schat. In elk pakket stellen wij het monitoringplan op, onderhouden wij het contact met de verificateur en verzorgen wij de upload naar THETIS-MRV. Omdat wij per reis vastleggen welk deel onder het ETS valt, weet u van elke reis wat hij kost – nu voor de schepen boven 5.000 GT, straks voor de rest van uw vloot.
Wilt u weten wat het voorstel voor uw schepen betekent? Plan een gesprek van 20 minuten met Bart Schut, oud-kapitein en oprichter.
Bronnen: Richtlijn 2003/87/EG (EU ETS), zoals gewijzigd bij Richtlijn (EU) 2023/959; Verordening (EU) 2015/757 (MRV), bijlage I (emissiefactoren); Europese Commissie, COM(2026) 616 en COM(2026) 620, 17 juli 2026; Europees Parlement, EPRS-briefing "Revision of the EU emissions trading system and the market stability reserve", september 2026; prijsindicatie emissierechten: ICE-slotkoersen november 2026 via GMK Center en ABN AMRO Carbon Market Watch. Status: de uitbreiding van het EU ETS naar schepen van 400 tot 5.000 GT is een voorstel en is niet aangenomen; akkoord wordt verwacht in de eerste helft van 2027. Laatst bijgewerkt: november 2026.



